ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΠΗΛΑΙΩΝ

mavros_vrachos_to_spilaio_dimiourgia_spilaion_1

Τα σπήλαια από γεωλογική άποψη είναι μια μικρή ή μεγάλη φυσική κοιλότητα γης που διανοίχτηκε κυρίως από τη διαβρωτική δράση του νερού μέσα στους ασβεστόλιθους που ανήκουν στην κατηγορία των ιζηματογενών πετρωμάτων. Τα πετρώματα αυτά σχηματίζονται στο βυθό των λεκανών, λιμνών, θαλασσών ή ωκεανών, από υλικά αποσάθρωσης που μεταφέρονται με τα νερά των ποταμοχειμάρρων.

Άλλες κατηγορίες πετρωμάτων είναι τα πυριγενή που έγιναν από πύρινα υλικά που ανέβηκαν από το εσωτερικό της γης και τα μεταμορφωμένα που έγιναν από τις προηγούμενες κατηγορίες πετρωμάτων αφού επέδρασαν σ’ αυτά εσωτερικοί παράγοντες της γης που είναι η υψηλή θερμοκρασία και η πίεση.

Όλα αρχίζουν με το νερό και το πέτρωμα. Το νερό καθώς περνάει από το έδαφος γίνεται όξινο. Χαράζει ένα μονοπάτι όταν ρέει πάνω και μέσα στον ασβεστόλιθο. Εδώ και χιλιάδες χρόνια το νερό σκαλίζει με απίστευτη δύναμη τις φλέβες και τις αρτηρίες στο σώμα του πλανήτη Γη. Έτσι γεννήθηκε ο υπέροχος υπόγειος κόσμος των σπηλαίων.

mavros_vrachos_to_spilaio_dimiourgia_spilaion_2Ο ασβεστόλιθος σε μικρό όγκο είναι αδιαπέραστος, ενώ σε μεγάλο είναι διαπερατός από το νερό. Αυτό οφείλεται σε ένα σύστημα μικρορογμών (διακλάσεων) που επιτρέπει τη διέλευση του νερού, με αποτέλεσμα να διαλύεται το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO3) του ασβεστόλιθου και να σχηματίζεται όξινο ανθρακικό ασβέστιο (CaHCO3). Σταγόνα – σταγόνα το νερό κατεβαίνει από την οροφή του σπηλαίου, πλούσιο σε CaCO3 και πέφτει στο δάπεδο ή εξατμίζεται, οπότε μικρή ποσότητα κρυσταλλικού CaCO3 αποτίθεται σε μορφή δακτυλιδιού. Η επόμενη σταγόνα αφήνει άλλο ένα δακτυλίδι κ.ο.κ. με αποτέλεσμα να σχηματισθεί ένας νεαρός σταλακτίτης με μορφή σωλήνα. Ότι υλικό περισσεύει πέφτει στο δάπεδο και έτσι δημιουργείται ο σταλαγμίτης.

Με την πάροδο του χρόνου σταλακτίτες και σταλαγμίτες μπορεί να ενωθούν και να σχηματίσουν κίονες ή κολώνες , παραπετάσματα κ.λ.π. Το χρώμα των σταλακτιτών οφείλεται στα ιχνοστοιχεία που υπάρχουν στον ασβεστόλιθο π.χ. το κόκκινο οφείλεται σε οξείδια του σιδήρου (σκουριά), το μαύρο στο μαγγάνιο κ.α.

Τα σπήλαια είναι υπόγειες διαδρομές. Γεννημένα από το χρόνο και την πέτρα που την διαβρώνει το νερό, διηγούνται με τον τρόπο τους μέσα από τα βάθη της γης, τη δική τους ιστορία, αυτή που κυρίως εξετάζει η επιστήμη της Γεωλογίας. Από αυτή μαθαίνουμε πως δημιουργούνται τα σπήλαια και πως αναπτύσσονται οι σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Η γνωριμία με τον τρόπο που δημιουργούνται τα σπήλαια δεν είναι μόνον επιστημονική γνώση, είναι κυρίως το μέσο για να μελετήσουμε και να τα προστατεύσουμε.